Hoofdmenu

Actueel

Het Holocaustmonument komt er, het zal tijd worden!

 weesperstraat

Er groeit gras in de Weesperstraat, ik kan me niet anders herinneren dan dat dit boek bij ons thuis in de boekenkast stond. Het is van Meijer Sluyser, zo’n naam die bij ‘thuis’ hoorde. De eerste druk verscheen in 1961 en ik denk dat mijn vader het niet veel later gekocht heeft. Ongetwijfeld bij de joodse boekhandel Joachimstal, een begrip voor ons. De Weesperstraat vormde voor de Tweede Wereldoorlog het hart van het alledaagse leven in de Amsterdamse Jodenbuurt.

De zwartwit foto’s in het boek heb ik vaak bekeken, onbewust op zoek naar een bekende. Ik zag vrouwen met lange rokken en manden met boodschappen, lopend langs de marktkraampjes. Besnorde mannen in zwarte pakken met hoeden op. Bekende gezichten heb ik natuurlijk nooit gevonden, maar mijn vader groeide op in die buurt.

Hij vertelde wel eens over zijn jeugd in Amsterdam. Hoe hij als kind een abonnement op Artis had bijvoorbeeld, omdat hij daar tegenover woonde en zijn school net aan de andere kant van het dierenpark lag. Om jaloers op te worden, welk kind wil nu niet elke dag langs de leeuwen en tijgers naar school. Maar ja, ik was kind in Dordrecht en daar was alleen een park met damhertjes, we brachten wel eens oud brood, ook aan de eendjes, maar dat is toch armzalig, als je dat met Artis vergelijkt. Hij ging er ook naar de Snoge, de Portugees-Joodse synagoge, deed er zijn Bar Mitswah als twaalfjarige en haalde er zijn eerste graad godsdienstleraar.

Mijn vader verliet Amsterdam in 1929, hij ging met de boot naar Indië, op zoek naar geluk. Hij vond het aan boord, in de persoon van mijn moeder, ze trouwden in Malang en kwamen daarna terug naar Nederland. Indië was toch niet ideaal. Aanvankelijk woonden ze in Zutphen, daarna in Soest en Maarn. Het was inmiddels 1942 en de gele sterren waren verplicht. Maar daar bleef het niet bij…

In het begin van 1943 werden alle joden die niet in Amsterdam woonden, gesommeerd om daarheen te komen en zich te vestigen in de ‘Jodenbuurt’. Woonruimte was er, er waren immers al zoveel mensen afgevoerd. Mijn broer schrijft erover in zijn boekje Flitsen, waaruit ik al eerder citeerde. De huizen waren veelal leeggeplunderd, alles wat nog van waarde was, was verdwenen, maar je had onderdak, voor hoe lang of kort het ook duurde. Terug dus in de buurt van de Weesperstraat. Eind van dat jaar werd de spanning van steeds weer razzia’s te groot en dook het gezin onder. Zij, mijn ouders en hun (toen) drie kinderen hebben de oorlog overleefd.

In de hongerwinter werden Weesperstraat en omgeving ontdaan van alles wat maar kon branden en de oude bewoners, zij kwamen niet meer terug. De gemeente brak de huizen af, er ontstond leegte in het hart van Amsterdam. En ja, het gras begon te groeien. Inmiddels is de Weesperstraat een brede verkeersroute geworden, omzoomd door hoogbouw. Een klein deel is groen gebleven, het heet nu het Weesperplantsoen. Juist op die plaats, waar zo veel geleden is, komt een Namenmonument, ontworpen door Daniel Libeskind, de man die ook het nieuwe World Trade Center in New York op zijn naam heeft staan, maar vooral ook het Joods Museum in Berlijn en dat in Kopenhagen. Wie er een keer geweest is, weet, dat hij als geen ander in staat is je uit je evenwicht te brengen, je iets te laten voelen van wat de slachtoffers gevoeld hebben.

Een monument met honderdtweeduizend namen, waaronder die van mijn opa en oma, in steen gebeiteld. Ik ben nu zelf al 71, het wordt tijd dat het er komt, in de Weesperstraat.

Miriam Vaz Dias

Reacties   
+1 #2 Giny 16-07-2019 21:44
Dag Miriam,
Helemaal mee eens.
Vanavond goede column van Danielle Pinedo in de NRC.
Groet Giny
Citeer
+1 #1 Hanny 12-07-2019 08:47
❤️ Hanny
Citeer
Plaats reactie