Hoofdmenu

Diverse

Vijfenzeventig jaar na Auschwitz, een tastbare herinnering aan mijn oma Noach

vleesschotel van oma Npach

Mijn moeder, Willy Noach, kwam uit Zutphen. Als het daarover ging, zag je weemoed, maar ook een twinkeltje in haar ogen. Horen kon je het niet, ze sprak zonder enig accent. Meestal tenminste, er was een uitzondering en dat was als haar nichtje uit Apeldoorn belde. Ik zat als kind dan op het puntje van mijn stoel. Prachtig vond ik het, om haar te horen praten in het Zutphens. Waarover het gesprek ging, maakte me niet uit, maar die klank. Ze was dan iemand anders, ze ging zo maar terug naar een wereld die ik helemaal niet kende.

Vertellen over haar jeugd deed ze weinig,

maar toch. Ik weet nog wel het een en ander. Zo had ze een vriendinnetje, Sinie Kuiper . Ze woonden allebei in de Barlheze, of, zoals zij zei ‘de Balèze’. Ze gingen er samen naar school, maar hierover later meer.  Samen met andere schoolmeisjes had ze ook ooit bloemen aangeboden aan Koningin Wilhelmina, toen die een bezoek aan Zutphen bracht. Ze was ook een naamgenote van haar, al werd mijn moeder gewoon Willy genoemd.

Er woonden in die tijd nogal wat Noachs in Zutphen en omgeving. Neven en nichten, ooms en tantes, het was één grote joodse familie. Na de oorlog waren er niet veel meer over, maar ik herinner me nog twee neven van haar, oom Bram en oom David. Broers, de een nog kleiner en ronder dan de ander, maar altijd opgewekt en bereid om voor ons een ijsje te kopen wanneer we in de zomer gezamenlijk vakantie vierden in Zandvoort. Later werd dat Scheveningen, omdat er in Zandvoort zoveel Duitsers kwamen. Volgens mij was dat in Scheveningen niet anders trouwens.

Mijn opa en oma Noach waren niet orthodox te noemen, maar er werd koosjer gekookt, dat wil zeggen, er was een melk- en een vleesaanrecht in de keuken. Mijn zus vertelde ooit, dat zij en mijn broer  altijd pinda’s mochten pellen en dat ze heel graag bij hen logeerden. Een lievere opa en oma waren er niet. Helaas weet ik dat alleen uit de verhalen, ik heb ze niet gekend, ze hebben Auschwitz niet overleefd. Voor mijn moeder was dat laatste geen onderwerp van gesprek. Ze heeft haar verdriet, voor zover wij als kinderen wisten, in stilte gedragen. Mijn vader had hun aangeraden onder te duiken, hun antwoord daarop staat in mijn ziel gegrift: “Als we moeten werken daar, we hebben allebei twee handen aan ons lijf”.

Deze week overkwam mij iets wonderlijks. Van een vriendin hoorde ik dat ik gezocht werd door iemand via het radioprogramma Adres Onbekend. Er werd gezocht naar de dochters van Willy Noach, getrouwd met de heer Vaz Dias.De zoekster  bleek de dochter van Sinie Kuiper, het schoolvriendinnetje van mijn moeder te zijn. Mijn zusje en ik hebben in de zestiger jaren eens bij haar gelogeerd. De vriendinnen hadden na jaren elkaar weer gevonden. Daarna verwaterde het contact weer. Maar nu had Hanny, de dochter van Sinie iets voor mij. Uit het huis van haar moeder kwam een vleesschotel, die haar oma ooit in bewaring had gekregen van mijn oma Noach. “Ik weet niet of wij nog terug komen, mocht dat niet zo zijn, dan is die schaal voor jou”. Er was heel goed op gepast. Niemand mocht hem afstoffen, alleen Hanny ’s oma en later haar moeder.

Zondag waren we bij de radio-uitzending van  Adres Onbekend*. Ik kreeg van Hanny de schaal die ooit van mijn oma was. Ik zal er bijzonder goed op passen en hem te zijner tijd doorgeven aan mijn kinderen. Zo’n geschenk krijg ik nooit meer.

 

*  https://www.nporadio5.nl/adresonbekend/nieuws/8186/dochters-van-willy-noach

Miriam Vaz Dias

Reacties   
0 #7 Giny Hopster 06-03-2018 11:23
Dag Mirjam,

Wat een prachtig en ontroerend verhaal.
Bedankt voor het vertellen.
Citeer
+1 #6 Liesbeth 06-02-2018 08:50
Heel mooi verhaal!

Groet Liesbeth
Citeer
+1 #5 Liesje 05-02-2018 23:55
Wat heb je de belevenis van zondag weer mooi op papier gezet en ik weet zeker dat de schaal bij jou een mooi plekje zal krijgen!
Dikke zoen, je zus Liesje
Citeer
+1 #4 Judith 05-02-2018 23:21
Mooi Miriam!! xxx
Citeer
+1 #3 Gerard Brattinga 05-02-2018 20:21
Dag Miriam,

Wat een ontroerend verhaal! Ik hoop dat je nog lang zelf kunt passen op deze teruggevonden schat.

Gerard

p.s. de zin over het Zutphens van je moeder deed me denken aan wat ik ooit met mijn moeder meemaakte. Zij was geboren en opgegroeid in Deventer. ik heb haar nooit anders horen spreken dan keurig verzorg Nederlands. Totdat ik een keer, ze was de 90 gepasseerd en ging geestelijk wat achteruit, bij haar in het verzorgingshuis kwam. haar. Ze wees naar mij en zij tegen één van de verzorgsters: 'Dat is mien breur.'. Ik ben genoemd naar haar broer Gerard.
Citeer
+1 #2 Hanny 05-02-2018 19:17
Lieve Miriam wat fijn dat ik je heb gevonden !!! Wat een heftige dag was het voor ons, het mooie van zondag 4 februari was de uitzending adres onbekend, de ontknoping......
Wat een emotie, had er vandaag nog last van.
Heb er zo,n goed gevoel over dat de schaal nu bij de jouw is degene die het toekomt.
Er is nu een tastbare herinnering....hopelijk brengt hij jullie allemaal , veel geluk
Citeer
+1 #1 Dini 05-02-2018 18:23
Wat een ontroerend en aangrijpend verhaal Miriam.
Citeer
Plaats reactie