Hoofdmenu

Korte verhalen

Maarn 16 augustus 1942

In 1945 ging mijn broer, voor ons Isra, maar voor de meesten Vaz, toen veertien jaar, na zijn onderduikperiode weer naar school. Zijn eerste opdracht was: opschrijven wat hij meegemaakt had. Ik zal proberen zijn boekje te herschrijven. De feiten zijn authentiek, ik probeer zijn verhalen door te geven.

Maarn, 16 augustus 1942

Het is zondagavond, half tien. Het is een mooie zomerdag geweest, niet al te warm, gewoon aangenaam. Het is stil in huize Vaz Dias, de kinderen zijn al naar bed, als er gebeld wordt.

In deze spannende tijden, is het altijd even schrikken. Ben kijkt gauw even door het raam en ziet dat het Klaas is, de postbode van het dorp. “Niks aan de hand hoor”, stelt hij Wil gerust, “het is Klaas, ik doe wel open”. 

Als Ben het gezicht van Klaas ziet, is hij er ineens niet zo zeker meer van dat alles in orde is. De postbode knippert zenuwachtig met de ogen en stottert een beetje zelfs. “Goeienavond, mag ik even binnenkomen”, stamelt hij.   “Maar natuurlijk, Klaas, kom er in, Wil, is er nog thee?”

Klaas gaat op de bank zitten, hij raakt het kopje thee niet aan. Hij draait zijn pet om en om in zijn handen. “Eh, ik was vanmiddag op het postkantoor, ik had dienst enne, toen zag ik een kaart liggen, voor u en de familie. Een oproep, u weet wel, van eh, de moffen. U moet zich melden met het hele gezin, 18 augustus, kijk, ik heb het even opgeschreven”.

Het blijft een tijdje stil, wat valt er op te zeggen. Je hoopt dat de beker aan je voorbij gaat, maar het is een ijdele hoop. Elke dag is er die spanning, berichten uit Amsterdam, van de familie, van kennissen, dat die weg is en die, dat er angst is voor weer een razzia. Wanneer wij?

Klaas is de eerste die weer wat zegt, hij wil gerust stellen, helpen het liefst. Maar veel kan hij ook niet. Het enige wat hij zeggen kan, is dat hij de kaart een dag zal achterhouden. Misschien dat er iets te bedenken valt.

De thee wordt koud in het kopje, Klaas denkt er niet meer aan, hij staat op en na een wat verlegen “goeienavond dan maar”, verlaat hij het huis.

Wat nu? Wat te doen? Het liefst zou Wil zomaar verdwijnen, onzichtbaar worden, maar dat kan natuurlijk niet. De kinderen! Ze krijgt het er helemaal benauwd van. Ben zit verslagen in zijn stoel, maar niet lang, hij móét iets bedenken. Zijn maag speelt op, dat heeft hij altijd als het erg spannend wordt. En toch, het lijkt vanavond anders, het lijkt een boodschap… Ineens krijgt hij een idee. “Weet je Wil, bel de dokter, zeg dat ik heel erg last van mijn maag heb, wie weet, kan hij ons helpen”.

Dokter Welten staat tien minuten later al op de stoep. Wil vertelt aan de dokter dat Ben naar bed is gegaan, dat het de spanning wel zal zijn. Welten loopt meteen de trap op. Hij kent het gezin zo goed, voelt eigenlijk al dat er iets meer aan de hand is.  In de slaapkamer vertelt Ben dat Klaas geweest is, dat er een oproep klaar ligt. Dokter Welten hoeft niet lang na te denken, hij loopt naar de telefoon, draait een nummer en zegt:  “Snel, een ambulance, ik heb hier iemand met een inwendige maagbloeding!”

De ambulance brengt Ben naar het Academisch ziekenhuis in Utrecht.  Wil blijft verdwaasd achter. Drie maanden lang zullen ze elkaar nauwelijks zien. Al die tijd verblijft Ben in het ziekenhuis.  Joden mogen niet zo maar reizen. Slechts één keer per maand lukt het Wil een reisvergunning te bemachtigen.  Het is moeilijk, voor allemaal, maar er staat wel wat tegenover, het betekent uitstel!

De oproep werd gelukkig niet herhaald. Een paar maanden na Bens thuiskomst werd bekend gemaakt dat uit elke provincie tien gezinnen naar Amsterdam mochten verhuizen. De familie van Ben Vaz Dias behoorde daartoe. Zo kruip je door het oog van de naald…

Miriam Vaz Dias

Reacties   
+1 #1 hanneke scott 09-07-2015 10:42
Ha Miriam,

Ach wat zie je dan ineens, als na oorlogskind, hoe het is geweest. Ongelooflijk dit verhaal, hoe bijzonder. Fijn dat je dit met me wilt delen. Dankjewel. Ik ga nog even een week naar Frankrijk zullen we in augustus wat afspreken? Hartelijke groet Hanneke
Citeer
Plaats reactie