Hoofdmenu

Liegen over burgerslachtoffers is ronduit schaamteloos

 Bijleveld19Hennis19Rutte19

Het overkwam me toch weer deze week. Bij mijn dagelijkse routine hoort tegenwoordig ook een tripje langs Twitter. Even kijken naar de altijd weer ergerlijke uitspraken van de man in de VS. De laatste krantenkoppen en nog zo het een en ander. Daardoor zat ik toch weer eens een hele dag bij een Kamerdebat dat bezig was, over de burgerslachtoffers die gevallen zijn bij een zo geheten precisiebombardement in Irak (2015). Het werd uitgevoerd door onze luchtmacht. De vraag was nu of de Kamer wel goed was ingelicht. Dat bleek niet het geval.

Dat we inmiddels een kabinet en dus een minister van Defensie verder zijn, is in dit land niet nieuw. Zo gaat het vaker, denk bijvoorbeeld aan Ard Van der Steur van Justitie, die moest opstappen in verband met de beruchte bonnetjesaffaire waarin de heren Opstelten en Teeven een hoofdrol speelden. De zittende minister is hier verantwoordelijk voor dat wat zijn of haar voorgangers deden. Nu was de voorgangster van mevrouw Bijleveld als minister van Defensie, mevrouw Hennis.

Vraag was nu of de Kamer door de laatste niet onvolledig of onjuist was ingelicht. Een wijze van handelen die bekend staat als politieke doodzonde. Ik wil en kan niet alle details weergeven van wat er allemaal gebeurd is, maar in het kort komt het hier op neer. Mevrouw Hennis wordt in 2015, direct na het gebeuren, ingelicht over het feit dat er burgerslachtoffers gevallen zijn, zeventig doden en honderdtwintig gewonden! (Er werd een IS-opslagplaats van bommen gebombardeerd, waarin veel meer explosief materiaal lag dan gedacht. Dat veroorzaakte een tweede explosie, waardoor een woonwijk getroffen werd.)

Op een persconferentie verklaart Hennis echter dat Nederland niet betrokken is bij de dood van burgers. Bij het aantreden van het nieuwe kabinet vindt de overdracht plaats dor mevrouw Hennis aan de nieuwe minister, Ank Bijleveld. Volgens de laatste is daar niet gesproken over de burgerslachtoffers, hetgeen niet reëel lijkt. NRC en NOS gaan op onderzoek uit en krijgen met de Wet Openbaarheid van Bestuur in de hand een ander beeld. Er is wel degelijk over gesproken. Ondertussen zijn er al meerdere malen Kamervragen gesteld en steeds wordt gezegd dat er geen mededelingen gedaan kunnen worden, zolang onze militairen daar nog in actie zijn. Vanaf januari dit jaar is onze medewerking aan de luchtaanvallen beëindigd. Maar nog steeds geen helderheid. Half oktober verschijnt er een artikel in de NRC waaruit duidelijk blijkt dat een en ander al lang bekend was, maar niet gedeeld werd met de Kamer. Kennelijk leest de minister de krant niet want…

Minister Bijleveld verklaart dat zij pas vorige week vrijdag, 1 november erachter kwam dat mevrouw Hennis in 2015 de Kamer foutief had ingelicht (voorgelogen dus). En zij was niet de enige, er waren diverse ministeries op de hoogte van de feiten, onder andere Buitenlandse Zaken en Algemene Zaken. Dat laatste ministerie is dat van Mark Rutte nota bene! En wat zegt hij met droge ogen, als hem gevraagd wordt of hij was ingelicht over de burgerdoden in Irak? “Staat me niets van bij”. Wellicht waren zijn ambtenaren op de hoogte, maar hij niet. Hoe zit dat op die ministeries? Ambtenaren die van alles weten, maar hun minister niet op de hoogte stellen? Kom op, dat geloof je toch niet?

Er werd gestemd, onder andere over een motie van wantrouwen. Resultaat? Mevrouw Bijleveld mag minister blijven, mevrouw Hennis houdt haar functie bij de VN en verder? Over schadevergoeding aan de slachtoffers wordt nog gesteggeld, we zijn wel verantwoordelijk, niet aansprakelijk. Misschien niet wettelijk, maar moreel toch zeker. En verder?

Ze dronken glas, deden en plas en alles bleef zoals het was.

Miriam Vaz Dias

Plaats reactie